Założyciel

           Almo Collegio Capranica jest jedną z najważniejszych instytucji kościelnych w Rzymie. Posiada długą historię, obfitującą w wydarzenia o epokowym znaczeniu. Kardynał Domenico Capranica (1400-1458), na mocy aktu fundacyjnego z dnia 5 stycznia 1457r., powołał do życia kolegium, które przyjęło nazwę od nazwiska swojego założyciela. Celem powstanie Collegium było umożliwienie niezamożnej młodzieży rzymskiej odpowiedniej formacji kapłańskiej. Fundacja kardynała Capranica wpisała się w nurt podobnych inicjatyw piętnastowiecznego Rzymu, które wypływały z coraz większej troski o szkolnictwo kościelne. Intencje fundatora odpowiadały zatem potrzebie dostarczenia społeczności współczesnych sobie wiernych, kleru lepiej wykształconego kulturowo i duchowo. Wynika stąd specyfika i niepowtarzalny charakter kolegium Capranica.

dominik Capranica

         Wraz z Dominikiem (wybitna postać Rzymu pierwszej połowy piętnastego wieku) zaczynają się sukcesy rodziny, zależnej od rodu Colonna aż do 1563, która bierze imię od swych posiadłości w Capranica Prenestina. Dominik urodzony na początku wieku zdobył wykształcenie na uniwersytetach w Padwie i Bolonii, a zainicjował swoją karierę polityczną i kościelną u boku papieża Marcina V z rodu Colonna. W 1423r. został duchownym Camera Apostolica, a w rok później wyświęcony na biskupa Fermo. W 1426 objął funkcje gubernatora regionu Romanii, a następnie w 1430 jako kardynał otrzymał kościół tytularny Santa Maria in Via Lata. Po śmierci papieża tytuł kardynała zakwestionowano i przywrócono dopiero dwa lata później, gdy brał udział na Soborze we Florencji w latach 1438-43 przenosząc się wraz z soborem do Ferrary i Florencji za czasów Eugeniusza IV. W roku 1443 został promowany na wikariusza generalnego prowincji Ankony. Od Mikołaja V w 1449r., w związku ze zbliżającym się jubileuszem, otrzymał nominację na Penitencjarza Większego co wiązało się ze stałym pobytem w Rzymie. W związku z powyższym rozpoczął prace przy budowie nowej rezydencji, w okolicach Panteonu, przy placu Santa Maria in Aquiro. W 1453 r. przysłużył się papieżowi ujawniając spisek Stefano Porcariego. W ostatnim etapie swojego krótkiego życia sprawował ważne misje dyplomatyczne szczególnie u króla Neapolu Alfonsa V Aragońskiego. Dominik Capranica był wielkim humanistą (zebrał w swej bibliotece drogocenne kodeksy, które obecnie znajdują się na Watykanie), ale przede wszystkim był miłośnikiem studiów teologicznych i filozoficznych oraz autorem książek z dziedzin: moralności, kościoła i polityki.
             Na dwa lata przed śmiercią ufundował „Kolegium ubogich uczniów Mądrości Fermiańskiej” (tak brzmiała pełna nazwa kolegium, za sprawą jego urzędu biskupa Fermo; był to powód nazwania przez pewien czas placu - „plac kardynała z Fermo”). Kolegium przeznaczone dla niezamożnych studentów, z pochodzenia Rzymian, z wyjątkiem studentów z Fermo, którzy wybrali drogę służby Kościołowi studiując przede wszystkim teologię i prawo kościelne. W ten sposób zostało antycypowane o ponad wiek ustanowienie seminariów przez Sobór Trydencki w 1563 r.. Capranica zajął się wszystkim by projekt osiągnął cel. Zapewnił nawet utrzymanie, dochody z majątku: domu zwanego „due torri” (dwie wieże) przy kościele Św. Augustyna i przy placu di Pietra w parafii Św. Stefana z Trullo; dwa gospodarstwa poza Bramą Większą (Porta Maggiore) zwane Boccamazzi i Monumento, które stanowiły posiadłość „Sapienzy” (obecnie przedmieścia przy Tor Sapienza). Ustalił precyzyjne reguły dotyczące każdego aspektu życia w kolegium, redagując je w ‘Costitutiones’; były znamienne dla tamtych czasów dzięki nie przesadnemu rygorowi. Obowiązki przyszłych księży: codzienna msza święta, życie w celibacie, posłuszeństwo papieżowi, wytrwałe studiowanie teologii a w szczególności dzieł św. Tomasza z Akwinu. Alumni sami musieli zarządzać kolegium wybierając z pośród siebie rektora, doradców i bibliotekarzy, którzy musieli być zatwierdzeni przez protektorów i sprawowali swoje funkcje przez rok. Opiekę nad kolegium i jego administrację, Dominik Capranica powierzył Kustoszom Rzymu (Conservatori dell’Urbe), naczelnikom rejonów i przede wszystkim Strażnikom Bractwa Najświętszego Zbawiciela i Świętego Świętych (do którego sam należał), którzy zapewnili o ich zaangażowaniu 24 grudnia 1456 r.. Dnia 5 stycznia 1457 r. nastąpiło przekazanie wszelkich dóbr i dlatego data ta jest uważana za początek istnienia kolegium. Dominik Capranica zmarł 14 sierpnia 1458 r., na parę dni przed papieżem Kalikstem III, którego miał zostać pewnym następcą, a więc niemal o krok od zwieńczenia wspaniałej kariery. Został pochowany w kaplicy rodowej, którą otrzymał w 1449 r., w kościele Santa Maria sopra Minerva należącego do jego umiłowanego zakonu dominikanów. Nagrobek dłuta Bregno ufundował mu jego brat Angelo, który stał się jego następcą i wykonawcą testamentu.